button layar2

In 1878 zond de Society of Antiquaries of London Revd. William Collings Lukis, rector te Wath, en Sir Henry Dryden, Canons Ashby, Byfield, naar Drenthe om daar de hunebedden te bestuderen, in te meten en te tekenen.

Aanleiding voor deze Engelse expeditie waren de zorgen die de directeur van de SAL, Augustus Wollaston Franks, zich maakte over de omgang van de Drenten met hun megalithische graven. Rond 1870 jaren de meeste hunebedden in het bezit van de rijks- en provinciale overheid gekomen en ter gelegenheid daarvan werden ze door de lokale autoriteiten opgeknapt.

Een en ander hield in dat de resten van de oorspronkelijke dekheuvels verwijderd werden - omdat men ten onrechte veronderstelde dat het om stuifzand uit veel later tijd ging - en van hun oorspronkelijke plaats geraakte draag- en dekstenen weer terugplaatste (zonder veel kennis, zonder supervisie en zonder dit proces te documenteren). Aan de vondsten die daarbij tevoorschijn kwamen, werd niet veel aandacht besteed. Franks had over deze 'restauraties' gehoord tijden een congres in Boedapest in 1876, waar de Asser advocaat en statenlid Lucas Oldenhuis Gratama een lezing hield over het onderwerp. Franks uitte daar publiekelijk zijn bezorgdheid over de Nederlandse aanpak. Toen Franks Lukis en Dryden naar Drenthe afvaardigde, was de restauratiegolf echter al grotendeels voorbij.

Het duo Lukis en Dryden was een voor de hand liggend team voor de gestelde taak. Ze hadden hun sporen ruimschoots verdiend bij het documenteren van megalithische monumenten in Bretagne en Groot-Brittanni├ź. Daar hadden ze honderden monumenten op tekening vastgelegd en dat op buitengewoon accurate wijze. Franks had dan ook geen beter gekwalificeerde onderzoekers kunnen uitzenden. In de periode 1-22 juli 1878 documenteerden ze 40 hunebedden (in plattegrond en aanzicht), een hoeveelheid aardewerk in het Drents Museum en en passant nog de kerken van Anloo en Vries. Op de terugweg tekenden ze nog vondsten in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De tekeningen die Lukis en Dryden vervaardigden, zijn nooit gepubliceerd.

De uitzonderlijke kwaliteit van de door de beide Engelsen vervaardigde documentatie rechtvaardigt een publicatie waarin alle platen in kleur afgebeeld worden, met bijbehorende beschrijvingen. Voor het leeuwendeel van de platen zal gebruik gemaakt worden van het in Londen en St. Peter Port (Guernsey) aanwezige materiaal. De platen en beschrijvingen zullen worden voorafgegaan door een inleiding van ca. 30-40 pagina's die de expeditie van Lukis en Dryden in hun historische context plaatst. Ook praktische details komen aan de orde: hoe reisden beide heren, waar verbleven ze, hoe werkten ze, hoe was de werkverdeling, met wie hadden ze contact, etc. De bedoeling is om hun werkbezoek zo tastbaar mogelijk te maken.

Het rijk geïllustreerde boek zal worden uitgegeven door Uitgeverij Matrijs in Utrecht. De omvang is ca. 150 pagina's. Auteur is dr. W.A.B. van der Sanden, provinciaal archeoloog van Drenthe. Verwachte verschijningsdatum: 2014.

geplaatst op 14 oktober 2013